Automatisering: hoe groot is de kans dat jij door een robot wordt vervangen?

FacebookTwitterLinkedInShare

Bestaat jouw job nog over vijf, tien of twintig jaar? Of zit er op dat moment een robot op jouw plek?

“Help, robot-invasie!”

Adem diep in … en weer uit. Er is namelijk geen reden tot paniek: van een invasie van robots die onze jobs inpikken, is vooralsnog geen sprake.

Robotisering (arbeid door robots in plaats van mensen) en automatisering (arbeid door computers en software in plaats van mensen) zijn complexe processen die zowel negatieve als positieve gevolgen hebben. Ja, sommige beroepen zouden over enkele jaren weleens kunnen verdwijnen, en da’s uiteraard niet fijn als jij dat werk momenteel vol overtuiging uitvoert. Maar automatisering creëert ook nieuwe jobs en unieke kansen om de arbeidsmarkt te verbeteren.

Tijd voor een flinke portie nuance in het debat.

Jobs die wellicht verdwijnen door de automatisering

Al sinds het begin van de Industriële Revolutie – zo’n 150 jaar geleden – wordt mensenarbeid stelselmatig vervangen door machines die het werk sneller en soms ook beter doen. Voor de komst van elektriciteit was lantaarnopsteker bijvoorbeeld een echt beroep. Drukkerijen werkten met letterzetters die metalen lettertjes op platen staken om boeken en kranten te drukken, tot zetmachines hun werk overbodig maakten. En veel management assistants deden tot eind vorige eeuw werk dat we nu aan onze smartphone toevertrouwen.

Niet alle arbeid is even vatbaar voor automatisering en robotisering. De kans dat je werk op termijn door computers wordt uitgevoerd is het grootst als je administratief of boekhoudkundig werk doet. Ook in de industrie en landbouw staan banen op de helling door software-gestuurde machines. Ten slotte zullen heel wat beroepen verdwijnen omdat we gewoon op een andere manier leven. Vroeger werden encyclopedieën aan de telefoon of deur-aan-deur verkocht; nu raadplegen we Wikipedia gewoon van op onze tablet.

Enkele voorbeelden van jobs die wellicht zullen verdwijnen door de automatisering:

  • Accountant
  • Belastingadviseur
  • Bestelwagenchauffeur
  • Data-invoerder
  • Magazijnmedewerker
  • Makelaar
  • Secretaris/secretaresse
  • Telefonisch verkoper

Op-en-top menselijke jobs

Andere beroepen kunnen zelfs de meest geavanceerde computers niet vervangen. Hoewel artificiële intelligentie al heel ver staat – ook op het vlak van emoties en creativiteit – blijven op-en-top menselijke jobs overeind in een geautomatiseerde wereld. Artistieke en intellectuele beroepen blijken moeilijk te vervangen. Ook sociale beroepen en jobs in het onderwijs blijven vrij makkelijk overeind. In de zorgsector is automatisering natuurlijk een erg gevoelig onderwerp, al blijken de meeste beroepen daar eveneens vrij goed bestand tegen automatisering.

Let wel: een lage kans op automatisering is niet noodzakelijk een goede indicator voor werkzekerheid. Computerpsychologen zijn niet voor vandaag of morgen, maar dat betekent niet dat je als menselijk psycholoog ook daadwerkelijk makkelijk aan de bak geraakt.

Automatisering schept ook kansen

Er is ook goed nieuws. Net zoals modernisering ons de geneugten van een koelkast, het wereldwijde web en een hybride auto heeft gebracht, kan automatisering onze leefwereld beduidend beter en comfortabeler maken. Enkele opstekers:

  • Routineus werk wordt als eerste overgenomen door machines en computers. Jobs kunnen daardoor veel interessanter worden. Minder herhaling en meer nadruk op strategie, kwaliteit en menselijk contact.
  • Automatisering creëert nieuwe jobs, voornamelijk in engineering en IT.
  • Automatisering verandert bestaande jobs. Artsen zullen in de toekomst vast nog in ziekenhuizen of praktijken werken, maar zullen ook te maken krijgen met gezondheidsapps, biosensoren, virtual reality, … Experts benadrukken dan ook dat het belangrijkste gevolg van automatisering niet is dat er beroepen verdwijnen, maar dat er taken verdwijnen. Geen baanvernietiging, maar baanverandering dus.

Wat is jouw mening over automatisering? Wordt je huidige baan bedreigd door de opmars van geavanceerde technologie? Of zie jij vooral kansen om je job beter te doen?

Lees ook: ‘Take the Lead’ stort 200 studenten in de digitale disruptie